Mondzorg kwetsbare ouderen

Stompjes, afgebroken tanden en kiezen, kapotte kunstgebitten: het is treurig gesteld met de mondzorg voor kwetsbare, zorgafhankelijke ouderen. Tijd voor actie, vinden de tandartsen. De mondzorg voor deze kwetsbare ouderen moet in de basisverzekering.

Onlangs kreeg hij het verzoek of hij thuis wilde langskomen bij een oudere patiënte. "Haar echtgenoot belde. Mevrouw leed aan Alzheimer, was na een val aan bed gekluisterd en had al drie jaar de tandarts niet bezocht", zegt Ron Schaub, tandarts voor ouderen, emeritus hoogleraar Tandheelkundige Zorgverlening én voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Gerodontologie. "Mevrouw bleek veel gaatjes te hebben."

Dat is dus de groep mensen waar Schaub zich ernstig zorgen over maakt: kwetsbare ouderen. Nederland telt er een half miljoen en over tien, twintig jaar zelfs een miljoen. Schaub moet er niet aan denken wat dat kan betekenen. "Wie in een verpleeghuis woont heeft nog wel mondzorg, want dat is een richtlijn vastgelegd. Bewoners van verzorgingstehuizen of kwetsbare ouderen die nog thuis wonen, moeten zichzelf redden."

Ondanks die richtlijn kan ook in verpleeghuizen de verwaarlozing van gebitten groot zijn, zegt Schaub. Goede mondzorg is bijvoorbeeld ook twee keer per dag poetsen. Onderzoekers van TNO publiceerden in 2006 een onderzoek waaruit blijkt hoe lastig dat is. Sommige bewoners verzetten zich bijvoorbeeld tegen poetsen. "Dat is niet bevorderlijk voor de motivatie van het personeel om moeite te doen voor de hygiëne", schrijft TNO.

Schaub kent verder instellingen waar een behoorlijke werkruimte én apparatuur voor de tandarts ontbreekt. "Daar is echt niks en kan je als tandarts alleen noodhulp verlenen, echt middeleeuwse toestanden. Dan kan je alleen maar tanden of kiezen trekken. Of misschien een kunstgebit repareren. Al is dat laatste ook lastig, want kwetsbare mensen kunnen vaak moeilijk wennen aan aanpassingen." Er zijn geen harde gegevens maar Schaub schat de verhouding fiftyfifty tussen verpleeghuizen die de mondzorg min of meer voor elkaar hebben en zij die daarin falen. Maar deze groep kwetsbare mensen heeft tenminste nog íets van mondzorg, soms staat het zelfs in hun zorgplan.

Ernstiger vindt Schaub de situatie voor die honderdduizenden broze ouderen die thuis wonen of in een verzorgingshuis en die zozeer tobben met de gezondheid dat de halfjaarlijkse controle bij de tandarts al ver achter hen ligt. Komt nog bij dat tandartsen, mondhygiënisten en tandprothetici de interesse voor de 'mond op leeftijd' niet is ingebakken.

Zijn inmiddels 25-jarige vereniging telt bijvoorbeeld slechts honderd leden. Dat kan Schaub ook best begrijpen. "Je moet om goede mondzorg te leveren aan kwetsbare ouderen bijvoorbeeld extra tijd nemen of mobiele apparatuur tot je beschikking hebben. Vaak moet je ernaar toe, wat ook de nodige extra tijd en dus omzet kost. En dat wordt niet betaald."

Daarom zou de mondzorg voor kwetsbare ouderen zestigplussers het best in de basisverzekering opgenomen kunnen worden, vindt Schaub. "Natuurlijk kost dat het nodige. Maar het is ook een kwestie van beschaving. Bedenk wel dat goede mondzorg belangrijk is voor het welzijn en de gezondheid van mensen. Het voorkomt bijvoorbeeld ontstekingen. En als je niet meer goed kan kauwen, gaat de lol er snel van af."

Bron: Trouw

 

Nieuwsarchief